مدارك و منابع سخنان حكمت آميز اينك به بررسى سخنان حكمت آميز امير مؤمنان على ( ع ) مى پردازيم . اين سخنان گهربار كه در بخش سوم نهج البلاغه قرار گرفته است و از نظر كميت بسيار مى باشد ، در صحت معظم آنها هيچ گونه ترديدى نيست . البته ناگفته نماند كه بررسى و گردآورى منابع تمام كلمات حكمت آموز آن حضرت كار آسانى نيست تا بتوان آنها را در اندك مدت فراهم كرد . از اين رو است كه آنچه در اينجا بدان اشاره مىشود تنها منابعى است كه به هنگام تحقيق به آنها برخورد كرده‌ام . 1 - « اذا قدرت على عدوك فاجعل العفو عنه شكر القدرة عليه » ( 1 ) ( ج 3 ، ص 153 ) . ابن دريد ( المجتنى ، ص 32 ) . 2 - « اعجز الناس من عجز عن اكتساب الاخوان ، و اعجز منه من ضيع من ظفر به منهم ( 2 ) . ( ج 3 ، ص 153 ) . ابن قتيبه ( عيون الاخبار ، ج 3 ، ص 1 ) ، القالى ( ذيل الامالى و النوادر ، ص 112 ) . 3 - « ما كل مفتون يعاتب » ( 3 ) ( ج 3 ، ص 154 ) . ابو نعيم اصفهانى ( حلية الاولياء ) ، شيخ مفيد ( الجمل ، ص 30 ) . 4 - « قرنت الهيبة بالخيبة و الحياء بالحرمان . » ( 4 )

--> ( 1 ) اگر بر دشمن دست يافتى به شكرانهء پيروزى بر او ببخشاى . ( 2 ) ناتوانترين مردم كسى است كه از دوست يا بى ناتوان باشد و ناتوانتر از او آن كسى است كه دوست خود را از دست بدهد . ( 3 ) نه هر كس كه به لغزش گرفتار آيد ، شايستهء سرزنش باشد . ( 4 ) بيم با نااميدى همراه است و شرم با محرومى .